Tạo đà cho tăng trưởng 2 con số

Theo Nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 được thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội chốt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026 phấn đấu từ 10% trở lên, GDP bình quân đầu người đạt 5.400-5.500 USD. Lạm phát kiểm soát ở mức khoảng 4,5%... Đây là lần đầu tiên từ sau Đổi mới từ năm 1986, Quốc hội thông qua nghị quyết đặt mục tiêu tăng trưởng GDP đạt 2 con số trở lên.

Kiểm soát lạm phát cần đi vào thực chất

Trao đổi với Người Đưa Tin, ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga - Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách Tp.Hải Phòng nêu rõ, chỉ tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên không chỉ là mục tiêu của riêng năm 2026, mà còn là chỉ tiêu đã được định hướng trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, thể hiện sự thống nhất cao giữa các mục tiêu trung hạn và dài hạn.

Theo bà Nga, mức tăng trưởng cao 2 con số thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ, đồng thời đặt ra nhiều yêu cầu rất cao về điều hành, cải cách thể chế, nâng cao năng suất lao động.

ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga.

Nếu nhìn vào bức tranh tổng thể từ xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng, sự bứt phá của đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đến khả năng tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới và việc triển khai các Nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị, bà Nga cho rằng, mục tiêu này "không ngoài tầm với" nếu có giải pháp đúng, trúng và kịp thời.

Theo đại biểu Việt Nga, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, giải phóng các nguồn lực phát triển, tập trung tháo gỡ các rào cản về đầu tư, đất đai, thủ tục xây dựng và môi trường kinh doanh, đổi mới chính sách tín dụng theo hướng hỗ trợ sản xuất, kinh doanh thiết thực, cùng với đó là đẩy mạnh chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Đại biểu cũng đề xuất đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, phát triển thị trường trong nước để phục hồi sức mua, tiếp tục ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm cân đối lớn bằng cách phối hợp chặt chẽ, linh hoạt chính sách tiền tệ và tài khóa.

ĐBQH Trịnh Xuân An.

Trong khi đó, ĐBQH Trịnh Xuân An - Ủy viên hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng - An ninh và Đối ngoại của Quốc hội (đại biểu đoàn Đồng Nai) cho rằng, để đạt được tăng trưởng 2 con số, trước hết, phải giữ vững ổn định vĩ mô, bởi đó là nền tảng cho phát triển bền vững, ổn định xã hội, là điểm tựa niềm tin cho nhà đầu tư, người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế.

"Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, cũng phải giữ cho được ổn định vĩ mô. Để bảo đảm được mục tiêu này, Chính phủ cần phối hợp hài hòa chính sách tài khóa và tiền tệ, vừa kích thích tăng trưởng, vừa chủ động kiểm soát lạm phát và tỉ giá", ông An nói.

Theo đại biểu Trịnh Xuân An, việc kiểm soát lạm phát cần đi vào thực chất, ổn định vĩ mô cần đi đôi với an sinh và công bằng xã hội, người lao động phải nhận được đồng lương xứng đáng để không phải vật lộn với đà tăng của giá hàng hóa và chi phí sinh hoạt.

Bên cạnh đó, đầu tư công tiếp tục dẫn dắt đầu tư xã hội, nhưng cần phải được tái cơ cấu, nâng cao hiệu quả giải ngân thực chất. Dẫn thực tiễn triển khai đầu tư công giai đoạn vừa qua và nhất là năm 2025, vị đại biểu đề nghị Chính phủ nên đổi mới phương thức triển khai đầu tư công theo nhóm, dựa trên kết quả đầu ra, thay vì cơ chế phân tán - chia nhỏ - giải ngân theo năm như hiện nay.

Để tăng trưởng 2 con số, vị đại biểu cho rằng, Chính phủ cần tập trung phát triển mạnh các động lực tăng trưởng mới. Tăng trưởng 2 con số không thể chỉ dựa vào mở rộng đầu tư và lao động như trước đây, mà phải dựa vào đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số.

"Chúng ta cần coi kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tri thức là 3 trụ cột mới, mở đường cho một mô hình tăng trưởng bền vững", ông An nói.

Cần giảm lệ thuộc vào khu vực FDI

Cũng trao đổi với Người Đưa Tin, ĐBQH Hoàng Văn Cường (đoàn Hà Nội) nhìn nhận, dù thời gian qua nước ta đạt được nhiều thành tựu nổi bật, song đằng sau sự tăng trưởng đó vẫn còn những hạn chế cần được nhìn nhận rõ ràng.

Ông chỉ rõ, hiện nay hơn 70% xuất khẩu phụ thuộc vào khu vực FDI, giá trị gia tăng trong nước của các mặt hàng chủ lực chỉ đạt 30-35%; sản xuất nội địa vẫn chủ yếu gia công, lắp ráp, đảm nhận những khâu có giá trị thấp trong chuỗi cung ứng. Trong khi đó, năng suất lao động còn thấp, nguy cơ rơi vào "bẫy thu nhập trung bình" hiện hữu.

Dù vậy, đại biểu Hoàng Văn Cường cũng cho rằng, để nước ta vươn lên bằng nội lực, thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số vào giai đoạn 2026-2030 thì cần giảm lệ thuộc vào khu vực FDI và nâng mạnh giá trị gia tăng trong nước thông qua phát triển công nghiệp hỗ trợ, làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào các khâu thiết kế, R&D, sản xuất linh kiện.

ĐBQH Hoàng Văn Cường.

Ông đánh giá, trong bối cảnh kinh tế thế giới hiện nay đầy biến động, với căng thẳng địa chính trị, cạnh tranh công nghệ gia tăng, song chính trong thách thức ấy, cánh cửa cơ hội mới lại đang rộng mở. Các xu thế như cách mạng xanh, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa đang làm thay đổi cấu trúc sản xuất và vị thế thương mại toàn cầu… Do đó, đây chính là thời điểm để Việt Nam bứt phá, tạo sức bật để đủ năng lực cạnh tranh quốc tế.

"Đây là thời điểm để Việt Nam bứt phá, tạo sức bật phát triển từ nội lực nhằm hiện thực hóa khát vọng vươn lên. Nếu hành động kịp thời và đúng hướng, chúng ta có thể tham gia ngay từ đầu vào các ngành công nghệ cao, mới nổi, trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, thay vì chỉ dừng lại ở khâu gia công, lắp ráp", ông Cường chia sẻ.

Tạo động lực mạnh mẽ hơn từ khu vực tư nhân

ĐBQH Trần Văn Tuấn (đoàn Bắc Ninh) cho rằng, bên cạnh việc tiếp tục phát huy những động lực tăng trưởng từ đầu tư công, thu hút đầu tư FDI và xuất khẩu, cần nhanh chóng hiện thực hóa những quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp theo tinh thần Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Qua đó, tạo động lực mạnh mẽ hơn từ khu vực kinh tế tư nhân, nhất là từ các doanh nghiệp nhỏ và vừa để thúc đẩy kinh tế phát triển nhanh và bền vững.

Cùng với việc xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, ông Tuấn nhìn nhận cũng cần coi doanh nghiệp nhỏ và vừa là xương sống của nền kinh tế.

"Giống với hầu hết các nước trên thế giới, tỉ lệ doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam hiện nay trong tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trong nền kinh tế luôn rất cao, hiện chiếm tới 98%", ông Tuấn nói.

Bà Nguyễn Thị Hương - Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính).

Dưới góc độ của cơ quan làm chính sách, bà Nguyễn Thị Hương - Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) đánh giá, kinh tế vĩ mô ổn định, môi trường đầu tư ngày càng thuận lợi và niềm tin thị trường được củng cố trong giai đoạn 2021- 2025 đã tạo nền tảng then chốt để nhà đầu tư trong và ngoài nước yên tâm mở rộng hoạt động, đặc biệt là thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao trong bối cảnh dịch chuyển mạnh mẽ của chuỗi cung ứng toàn cầu.

"Những yếu tố này đóng vai trò như điều kiện cần để hình thành các động lực tăng trưởng đột phá từ năm 2026, qua đó giúp Việt Nam có khả năng duy trì tốc độ tăng trưởng 2 con số một cách ổn định và bền vững trong giai đoạn 2026-2030", bà Hương nói.

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, nhất là các dự án hạ tầng trọng điểm, cũng như cải cách thể chế và tinh gọn bộ máy trong giai đoạn 2021-2025 đã góp phần khơi thông nguồn lực, giải phóng năng lực sản xuất, không gian phát triển và tạo nền tảng cũng như kỳ vọng cho phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tiếp theo.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số, bà Hương cho rằng cùng với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế thì phải kiểm soát nợ công, bội chi ngân sách Nhà nước trong giới hạn quy định.

Song song đó, hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp xuất khẩu nâng cao chuỗi giá trị: Gói hỗ trợ tín dụng ưu đãi, bảo lãnh tín dụng và hỗ trợ kỹ thuật (R&D, chuyển đổi số, thiết kế, truy xuất nguồn gốc) cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng FDI và xuất khẩu.

Thúc đẩy mạnh mẽ động lực tăng trưởng mới, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo. Mở rộng ưu đãi thuế R&D, lập quỹ đổi mới sáng tạo quốc gia, tạo thị trường cho sản phẩm công nghệ nội địa.

Theo bà Hương, cần tiếp tục rà soát bãi bỏ điều kiện kinh doanh không cần thiết, giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến đầu tư và thành lập doanh nghiệp; hoàn thiện phân cấp phân quyền, tăng trách nhiệm chính quyền địa phương trong thu hút đầu tư và giải ngân.