
Khám sức khỏe định kỳ, nhận biết sớm dấu hiệu bệnh có thể giúp phát hiện sớm, điều trị hiệu quả ung thư tuyến tiền liệt - Ảnh: BVCC
Khi 'mới chớm' ung thư tuyến tiền liệt, phải làm sao? Nếu ung thư tuyến tiền liệt được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, có thể giúp người bệnh nâng cao chất lượng cuộc sống.
Thế nhưng thực tế hiện nay, hầu hết bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt được phát hiện ở giai đoạn muộn khiến việc điều trị khó khăn.
Triệu chứng âm thầm, dễ bỏ qua
Theo Cơ quan Nghiên cứu quốc tế về ung thư (IARC), Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đây là loại ung thư đứng thứ 5 số ca mắc và thứ 9 về tỉ lệ tử vong do ung thư tại Việt Nam.
Theo các bác sĩ Bệnh viện K (Hà Nội), ung thư tuyến tiền liệt là ung thư bắt đầu ở tuyến tiền liệt. Tuyến này nằm ngay dưới bàng quang, phía trước trực tràng, có kích thước bằng quả óc chó và bao quanh niệu đạo (ống dẫn nước tiểu). Tuyến tiền liệt cùng với dương vật, túi tinh và tinh hoàn tạo thành hệ thống sinh sản của nam giới.
Bệnh ung thư tuyến tiền liệt là dạng ung thư khá nguy hiểm, có thể di căn sang các vùng khác, đặc biệt là vào xương và các hạch bạch huyết, gây đau đớn và đi tiểu gặp khó khăn, khiến nam giới gặp vấn đề trong quan hệ tình dục, rối loạn chức năng cương dương.
Ung thư tuyến tiền liệt được chia thành 4 giai đoạn, tuy nhiên hiện nay bệnh nhân thường đến ở giai đoạn muộn, khi khối u đã phát triển, di căn. Lý giải về nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, bác sĩ Bùi Xuân Nội, phó trưởng khoa ngoại tiết niệu Bệnh viện K, cho hay người bệnh ung thư tiền liệt tuyến thường đến muộn do hai nguyên nhân chính.
"Về đặc điểm của bệnh, ung thư tuyến tiền liệt thường tiến triển chậm, triệu chứng không rõ ràng. Bệnh nhân thường đến thăm khám bởi những triệu chứng đôi khi không phải ở tuyến tiền liệt. Ví dụ bệnh nhân đau xương, đi khám xương khớp thì phát hiện có tổn thương ở tuyến tiền liệt hay tự sờ thấy hạch ở cổ mới đi khám và phát hiện nguyên nhân xuất phát từ tuyến tiền liệt.
Về phía người bệnh, nhiều người bệnh nghĩ rằng đây là bệnh khó nói, đến các phòng khám hay tự mua thuốc điều trị để cải thiện triệu chứng khiến bệnh nhân chủ quan.
Đó là hai lý do khiến nhiều người bệnh đến bệnh viện muộn. Tại nước ngoài 80% được phát hiện ở giai đoạn sớm, còn tại Việt Nam thì ngược lại, chỉ có 10 - 20% bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, phần lớn đến viện khi đã ở giai đoạn muộn", bác sĩ Nội nêu rõ.
Hiện nay, ung thư tuyến tiền liệt được điều trị bằng nhiều phương pháp, tùy theo giai đoạn bệnh, gồm phẫu thuật, xạ trị và liệu pháp hormone.
Phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt triệt để được áp dụng khi ung thư còn khu trú, chưa lan ra ngoài tuyến tiền liệt, với mục tiêu loại bỏ toàn bộ tuyến và một phần mô xung quanh.
Xạ trị sử dụng bức xạ năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư, cho hiệu quả tương đương phẫu thuật ở giai đoạn sớm. Khi ung thư đã lan sang các mô lân cận, xạ trị thường được phối hợp với liệu pháp hormone.
Liệu pháp hormone, hay còn gọi là ức chế androgen, nhằm giảm hoặc ngăn chặn hormone nam nuôi dưỡng tế bào ung thư, giúp khối u co lại hoặc tiến triển chậm hơn. Tuy nhiên, phương pháp này không thể điều trị khỏi bệnh và chủ yếu được chỉ định khi ung thư đã lan rộng, không còn phù hợp với phẫu thuật hay xạ trị.
Thay đổi lối sống để ngăn ung thư tuyến tiền liệt tái phát
Theo TS Lê Thị Thu Nga, khoa ung thư tổng hợp Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (Hà Nội), sau điều trị, người bệnh vẫn cần được theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu tái phát hoặc tác dụng phụ, đặc biệt là những triệu chứng mới, bởi có thể liên quan đến ung thư quay trở lại hoặc ung thư thứ hai.
Về phòng ngừa nguy cơ bệnh tiến triển hay tái phát, TS Nga cho biết các nghiên cứu cho thấy nam giới duy trì tập thể dục thường xuyên sau điều trị có nguy cơ tử vong do ung thư tuyến tiền liệt thấp hơn. Một số nghiên cứu cũng cho thấy việc hút thuốc làm tăng nguy cơ tái phát và tử vong, dù cần thêm nghiên cứu để khẳng định lợi ích cụ thể của việc bỏ thuốc.
Bên cạnh đó, chế độ ăn nhiều đường, thịt và chất béo làm tăng nguy cơ tử vong, trong khi chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải giàu rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt có thể giúp giảm nguy cơ này.